ผีตาโขน อ. ด่านซ้าย จ. เลย
ผีตาโขน - ข้อมูลทั่วไป
เทศกาลผีตาโขน เป็นประเพณีการละเล่นพื้นบ้านที่แสดงออกถึงศิลปวัฒนธรรม อันดีงามน่าภาคภูมิใจอย่างหนึ่งของชาวอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ซึ่งได้ยึดถือสืบทอด มาตั้งแต่ครั้งบรรพการ
"เทศกาลผีตาโขน"นี้ เป็นส่วนหนึ่งของ "งานบุญหลวง" ซึ่งถือเป็นงานบุญใหญ่ประจำปีของท้องถิ่น โดยรวมเอา "งานบุญพระเวส" ( ฮีตเดือนสี่ ) และ "งานบุญบั้งไฟ" (ฮีตเดือนหก) เข้าไว้ในงานบุญเดียวกัน
งานบุญพระเวส หรือที่ชาวอีสานเรียกว่า"บุญผะเวด" นั้น เป็นงานบุญที่จัดขึ้นเพื่อฟังเทศน์มหาชาติ ทั้ง 13 กัณฑ์ ซึ่งถือว่าจะได้อานิสงส์แรงกล้า บันดาลให้พบพระศรีอาริยเมตไตรยในชาติหน้า
ส่วนงานบุญบั้งไฟเป็นงานบุญที่จัดขึ้นเพื่อบูชาอารักษ์หลักเมืองและถือเป็นประเพณีการแห่ขอฝนให้ตกต้องตามฤดูกาล
ในงานบุญหลวงนี้จะมีกองทัพ "ผีตาโขน" ออกวาดลวดลายทั่วเมืองด่านซ้าย ร่วมสร้างความสนุกสนานครื้นเครง
มีความเชื่อว่า "ผีตาโขน" น่าจะเกิดจาก พระเวสสันดรชาดก ตอนที่ว่า
พระเจ้ากรุงสัญชัย ได้เดินทางสู่เขาวงกต เพื่อกราบบังคมทูลเชิญ พระเวสสันดร และพระนางมัทรี ให้เสด็จออกจาป่าวงกตกลับมาครองราชสมบัติดังเดิม
พระเวสสันดรจึงทรงรับสั่งให้มีการจัดงานรื่นเริงให้กับชาวบ้านในบริเวณป่าวงกต และด้วยเมตตาธรรมอันยิ่งใหญ่ของพระเวสสันดร เหล่าสรรพสัตว์ และดวงวิญญาณต่าง ๆ ในละแวกนั้นพลอยได้รับผลบุญกันถ้วนหน้า
และในวันที่ พระเวสสันดรเสด็จนิวัติสู่นคร ดวงวิญญาณต่าง ๆ ก็พากันอาลัยรัก และตามมาส่งเสด็จ จนกลายเป็นคำว่า "ผีตามคน" และเพี้ยนเป็น "ผีตาโขน" ในทุกวันนี้
วันแรก พิธีเบิกอุปคุต
จากความเชื่อของชาวอีสานที่ว่า งานบุญใหญ่ใด ๆ มักจะมีมารมาคอยผจญ จึงต้องเชิญพระอุปคุตผู้มีฤิทธิ์มากมาช่วยปราบมาร ดังนั้นจึงต้องมี พิธีเบิกพระอุปคุต ก่อนงานบุญหลวงทุกครั้ง
โดยปกติพิธีเบิกพระอุปคุตนั้น จะเริ่มตอนใกล้เช้ามืดประมาณตี 3 หรือตี 4 ในการทำพีธีนั้นคณะของแสนทุกคนจะนำอุปกรณ์ที่เตรียมไว้ มีมีด ดาบ หอก ฉัตร ถือเดินนำขบวนจากวัดโพนชัยไปที่ริมฝั่งแม่น้ำหมัน เพื่อเชิญพระอุปคุต (คือก้อนกรวดสีขาว) ในแม่น้ำ
เล่าขานกันว่าเมื่อมีงานบุญใหญ่โตมักจะมีพวกมารผจญ จึงต้องเชิญพระอุปคุตมาเพื่อช่วยปราบมารให้ราบคาบ เมื่อได้พระอุปคุตแล้วจะนำใส่หาบ เคลื่อนขบวน กลับมาทำพิธีที่หออุปคุต วัดโพนชัยในตอนรุ่งเช้าจะมีขบวนแห่ไปบ้านเจ้าพ่อกวน เพื่อทำพิธี บายศรีสู่ขวัญให้แก่ เจ้าพ่อกวน และเจ้าแม่นางเทียม
เมื่อได้เวลาอันสมควรเจ้าพ่อกวน เจ้าแม่นางเทียม คณะแสน นางแต่งบรรดาผีตาโขนใหญ่ ผีตาโขนน้อยทั้งหลาย ตลอดจนขบวนเชิ้ง จะร่วมกันเคลื่อนขบวนแห่ไปยังวัดโพนชัย เวียนรอบพระอุโบสถ 3 รอบ ซึ่งจะมีผีตาโขนเพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ เที่ยวหลอกล้อผู้คนที่มาร่วมงานอย่างสนุกสนาน
วันที่สอง พิธีแห่พระเวส
จะเป็นวันที่สมมติว่า พระเวสสันดรเสด็จนิวัติสู่พระนคร โดยมีผีต่าง ๆ คอยตามขบวนแห่มาส่งเสด็จ
บรรดาผีตาโขนจะเริ่มเล่นกันตั้งแต่เช้า ส่วนใหญ่จะรวมเล่นกันอยู่ที่วัดโพนชัย วาดลวดลายเต้นตามจังหวะดนตรีที่สนุกสนานครื้นเครงจนถึงเวลาอันเชิญพระเวสสันดรและนางมัทรีเข้าเมือง ( แห่พระเวส ) เมื่อขบวนแห่ถึงวัดโพนชัย จะเดินเวียนรอบโบสถ์ 3 รอบ ในระหว่างเคลื่อนขบวนจะมีการโปรยกัลปพฤกษ์ ซึ่งก็คือเหรียญเงิน เหรียญทอง ทั้งเด็กและผู้ใหญ่จะแย่งกันเก็บเพื่อเป็นศิริมงคลแก่ตัวเองเป็นที่สนุกสนาน
หลังจากนั้นบรรดาผู้เล่าผีตาโขนจะนำชุดและอุปกรณ์ที่ใช้เล่นไปทิ้งลงแม่น้ำหมัน ถือเป็นการลอยเคราะห์ให้ไหลล่องไปกับแม่น้ำ ( แต่ในปัจจุบันส่วนใหญ่จะเก็บไว้ใช้ประดับบ้านหรือเก็บไว้ใช้อีกในปีหน้า )
วันที่สาม เทศน์มหาชาติ
จะเป็นการฟังเทศน์มหาชาติตั้งแต่เช้ามืดเพื่อกล่อมเกลาจิตใจและได้อานิสงส์ผลบุญอันแรงกล้า เป็นอันเสร็จพิธี
การละเล่นผีตาโขน
ผีตาโขนแต่งกายด้วยชุดที่ทำจากเศษผ้านำมาเย็บติดกัน มี "หมากกะแหล่ง" (ลักษณะคล้ายกระดิ่ง ใช้แขวนคอกระบือ) หรือกระดิ่ง กระพรวน กระป๋องผูกติดกับบั้นเอว แขวนคอ หรือถือเคาะเขย่า เพื่อให้เกิดจังหวะและมีเสียงดังเวลาเดินแบบขย่มตัว ส่ายสะโพก โยกขา และขยับเอว ผีตาโขนทุกตัวจะมีอาวุธประจำกาย เป็นดาบ หรือง้าวซึ่งทำจากไม้เนื้ออ่อนโดยจะทำให้มีลักษณะคล้ายอวัยวะเพศชายและทาสีแดงตรงปลายเอาไว้หยอกล้อเพื่อให้เกิดความตื่นเต้น ขบขัน และสนุกสนานมิได้ถือเป็นเรื่องอุจาดลามกหรือหยาบคายแต่อย่างใด
ส่วนหน้าของหน้ากากผีตาโขนทำด้วยหวดนึ่งข้าวเหนียว นำมาหักพับขึ้นให้มีลักษณะคล้ายหมวก ส่วนหน้าทำจากโคนก้านมะพร้าว ถากเป็นรูปหน้ากาก แล้วเจาะช่องตา
สำหรับจมูกของผีตาโขนนั้น ในสมัยก่อนจะมีขนาดเล็กคล้ายจมูกของคนธรรมดาทั่วไป แต่ในปัจจุบันมักทำในลักษณะยาวแหลมคล้ายงวงช้าง โดยทำจากไม้นุ่นซึ่งเป็นไม้เนื้ออ่อน นำมาแกะเป็นรูปทรงต่างๆ
ส่วนเขาทำมาจากปลีมะพร้าวแห้ง นำมาตัดเป็นขนาดและรูปทรงตามที่ต้องการ การประกอบส่วนต่างๆ ของหน้ากากนั้น ส่วนหัว หน้า และเขา ก็จะใช้เชือกเย็บติดให้เข้าด้วยกัน
ส่วนจมูกจะยึดติดกับหน้ากาก โดยจะใช้ตะปูตียึดจากด้านใน การตกแต่งลวดลายต่างๆ ในปัจจุบันนิยมใช้สีน้ำมันในสมัยก่อนที่ยังไม่ใช้สีน้ำมัน จะใช้สีจากธรรมชาติ เช่น ขมิ้น ปูนขาว ขี้เถ้า ปูนแดง เขม่าไฟ เมื่อตกแต่งลวดลายเสร็จแล้ว ด้านหลังจะใช้เศษผ้าเย็บต่อจากหน้ากากและหวดให้คลุมส่วนคอจนถึงไหล่
การทำหน้ากากผีตาโขนเป็นงานศิลปะพื้นบ้าน ที่ถูกถ่ายทอดสู่ลูกหลานรุ่นแล้วรุ่นเล่า โดยมีรูปแบบที่หลากหลายตามจินตนาการของผู้ทำและตามอิทธิพลต่างๆ ที่ได้รับ แต่ก็ยังคงรักษาเอกลักษณ์ของความเป็นผีตาโขนไว้ได้เป็นอย่างดี
เทศกาลผีตาโขนในปี 2549 มีกำหนดการคร่าว ๆ ดังนี้
- วันที่ 30 มิถุนายน 2549 เป็นวันประกอบพิธีเบิกอุปคุต
- วันที่ 1 กรกฎาคม 2549 เป็นวันประกอบพิธีแห่พระเวส
เวลา 09.00 น.เริ่มพิธีแห่พระเวสที่ อ.ด่านซ้าย นักท่องเที่ยวที่มาชมขบวนแห่ ผีตาโขน ควรเดินทางมาในว้นนี้
- วันที่ 2 กรกฎาคม 2549 เป็นวันฟังเทศน์มหาชาติ
โปรแกรมทัวร์
EZ808 ผีตาโขน ภูทับเบิก พระธาตุศรีสองรัก วัดเนรมิตวิปัสสนา อุทยานแห่งชาติภูสวนทราย วัดโพธิ์ชัย
เดินทาง 30 มิ.ย. -2 ก.ค.49 ท่านละ 3,400 บาท สมาชิก 3,200 บาท
รวมรูปภาพ ผีตาโขน
| โปรแกรมท่องเที่ยวต่างประเทศ |
 |
เวียดนามกลาง
เว้ ดานัง ฮอยอัน นครจักรพรรดิไดโนย สุสานพระเจ้าไคดิงห์ เจดีย์เทียนหมุ
ล่องน้ำหอม สะพาน 7 สี ฮอยอัน พักโรงแรม
3 ดาว
เดินทาง
: 11
- 16 เม.ย.51
ท่านละ
: 9,500 บาท
สมาชิก : 9,300 บาท |
 |
เวียดนามเหนือ
ฮานอย ฮาลองเบย์ สุสานโฮจิมินห์ ฮวาลือ ฮาลองบก
เดินทาง :
17 - 20 ก.ค.51 / 9 - 12 ส.ค.51
ท่านละ : 13,900
บาท สมาชิก
: 13,700 บาท |
 |
เที่ยวเมืองมรดกโลก
หลวงพระบาง วังเวียง เวียงจันทน์
เดินทาง
11 - 16 เม.ย.51 / 16 -
21 ก.ค.51 / เทศกาลปีใหม่
ท่านละ : 9,500 บาท
สมาชิก : 9,300 บาท |
 |
ชม
1 ใน 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลก โปรแกรมคลาสสิค
3 วัน 2 คืน
นครวัด นครธม บันทายสรี ปราสาทตาพรม ปราสาทบายน ล่องโตนเลสาป
เดินทาง
: 5 - 7 เม.ย.51
/ 13 - 15 เม.ย.51
ท่านละ : 6,900 บาท
สมาชิก : 6,700 บาท พักโรงแรม
4 ดาว |
 |
แชงกรีลา ทุ่งกุหลาบพันปี
ต้าลี่ ลี่เจียง ภูเขาหิมะมังกรหยก 8 วัน 7
คืน
เดินทาง :
10 - 17 พ.ค. 51
ท่านละ : เร็ว ๆ นี้ |
 |
ชม
1 ใน 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลก โปรแกรมพิเศษ
เข้าปราสาท 3 วัน
นครวัด นครธม บันทายสรี ปราสาทตาพรม ปราสาทบายน กลุ่มปราสาทหริหราลัย พนมกุเลน
ล่องโตนเลสาป
ท่านละ : 8,900 บาท
สมาชิก : 8,700 บาท พักโรงแรม
4 ดาว |
 |
ปักกิ่ง
กำแพงเมืองจีน พระราชวังโบราณ จัตุรัสเทียนอันเหมิน พัก
4 ดาว
เดินทาง:
29 มี.ค. - 2 เม.ย.51
ท่านละ: 19,900 บาท
สมาชิก:19,700 บาท
สงกรานต์:
12 - 16 เม.ย.51
ท่านละ: 28,900
บาท
สมาชิก :28,700 บาท |
| โปรแกรมท่องเที่ยวในประเทศ |
| เดือนมีนาคม - เมษายน |
| EZ202 |
7
Unseen Thailand
ดำน้ำดูปะการัง ทะเลแหวก เกาะพีพี อ่าวมาหยา ทะเลตรัง ถ้ำมรกต
เกาะเชือก เกาะกระดาน ถ้ำเลเขากอบ สระมรกต น้ำตกร้อน
เดินทาง 12
- 16 เม.ย.51
ท่านละ 6,500 บาท สมาชิก 6,300
บาท |
| EZ202R |
7
Unseen Thailand
ดำน้ำดูปะการัง ทะเลตรัง ถ้ำมรกต เกาะเชือก เกาะกระดาน
ถ้ำเลเขากอบ สระมรกต น้ำตกร้อน ทะเลแหวก
เกาะพีพี อ่าวมาหยา
ท่านละ 6,500 บาท สมาชิก 6,300
บาท |
| EZ206 |
ดำน้ำดูปะการัง
เกาะตะรุเตา เกาะไข่ เกาะหลีเป๊ะ เกาะหินงาม เกาะอาดัง เกาะราวี ร่องน้ำจาบัง
ท่านละ 7,900 บาท สมาชิก 7,700
บาท |
| EZ301 |
1
Unseen Thailand 1 พระธาตุประจำปีเกิด
สังขละบุรี เมืองบาดาล วัดหลวงพ่ออุตตมะ สะพานมอญ เขื่อนเขาแหลม สถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ตำนานสมเด็จพระนเรศวรฯ
สะพานข้ามแม่น้ำแคว
ท่านละ 3,000 บาท สมาชิก 2,850
บาท |
| EZ402 |
1
Unseen Thailand
เขาค้อ พระตำหนักเขาย่า ภูทับเบิก ภูหินร่องกล้า
ท่านละ 3,000 บาท สมาชิก 2,850
บาท |
| EZ109 |
7
Unseen Thailand 1 พระธาตุประจำปีเกิด
ออบหลวง ถ้ำแก้วโกมล กะเหรี่ยงคอยาว ดอยกองมู ปางอุ๋ง บ้านรักไทย
ภูโคลน ถ้ำลอดปางมะผ้า ปาย ห้วยน้ำดัง โป่งเดือด เวียงกุมกาม เงาพระธาตุกลับหัว
ท่านละ 6,200 บาท สมาชิก 6,000
บาท |
| EZ111 |
7
Unseen Thailand 1 พระธาตุประจำปีเกิด
ทุ่งดอกบัวตอง ออบหลวง ถ้ำแก้วโกมล กะเหรี่ยงคอยาว ดอยกองมู
ปางอุ๋ง บ้านรักไทย ภูโคลน ถ้ำลอดปางมะผ้า ปาย ห้วยน้ำดัง โป่งเดือด เวียงกุมกาม
เงาพระธาตุกลับหัว
ท่านละ 6,200 บาท สมาชิก 6,000
บาท |
| EZ211 |
เจาะลึกหมู่เกาะสุรินทร์ สิมิลัน 6 วัน
5 คืน
ท่านละ 8,300 บาท สมาชิก 8,100
บาท |
| EZ801 |
อุ้มผาง ล่องแก่งทีลอซู ดอยหัวหมด น้ำตกพาเจริญ วัดโพธิคุณ
ตลาดดอยมูเซอ
กรุ๊ปเหมา
8 ท่านขึ้นไป รับ - ส่ง รีสอร์ท เดินทางได้ทุกวัน
ราคาท่านละ 2,500 บาท นอนรีสอร์ท
2 คืน |
| โปรแกรมท่องเที่ยวในประเทศ |
| โปรแกรมท่องเที่ยวต่างประเทศ |
| แพ็คเกจทัวร์ |
| ข้อมูลท่องเที่ยว |
ประเทศไทย
ภาคเหนือ :
| แม่ฮ่องสอน |
ปาย
, ทุ่งดอกบัวตอง
, ปางอุ๋ง
, บ้านรวมไทย
,ถ้ำแก้วโกมล
, ถ้ำลอด
, ดอยกองมู
, ภูโคลน
, กะเหรี่ยงคอยาว
, บ้านรักไท
, ดอยกองมู
, น้ำตกแม่สุรินทร์
, วัดจองกลาง
, วัดจองคำ
, วัดก้ำก่อ
, วัดน้ำฮู
, วัดแม่เย็น |
| เชียงใหม่ |
ดอยอ่างขาง
, ดอยอินทนนท์
, ห้วยน้ำดัง
, ออบหลวง
, ดอยสุเทพ
, เวียงกุมกาม
, กิ่วแม่ปาน
, ม่อนจอง
, หมีแพนด้า
, สวนสัตว์เชียงใหม่
, พระำตำหนักภูพิงค์
ฯ , โป่งเดือดป่าแป๋ |
| เชียงราย |
ภูชี้ฟ้า
, ดอยตุง
, สามเหลี่ยมทองคำ
, ดอยแม่สลอง
, วัดร่องขุ่น |
| พิษณุโลก |
ภูทับเบิก
, ล่องแก่งลำน้ำเข็ก
, ภูหินร่องกล้า |
| ลำปาง |
วัดพระธาตุลำปางหลวง
, เงาพระธาตุกลับหัว
, น้ำตกแจ้ซ้อน
|
ภาคใต้ :
| กระบี่ |
ทะเลแหวก
, สระมรกต
, น้ำตกร้อน
, อ่าวนาง
, เกาะปอดะ
, เกาะพีพี
, ท่าปอม
, คลองสองน้ำ |
| ตรัง |
ทะเลตรัง
, ถ้ำมรกต
, ถ้ำเลเขากอบ
|
| พังงา |
หมู่เกาะสุรินทร์
, หมู่เกาะสิมิลัน |
| สตูล |
ตะรุเตา
, เกาะหลีเป๊ะ |
ภาคกลาง : สังขละบุรี
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ : ภูกระดึง
, ปราสาทหินพนมรุ้ง
, อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม
, ทุ่งดอกกระเจียว
ประเทศเพื่อนบ้าน
| ลาว
: |
ลาวเหนือ
: หลวงพระบาง
, หลวงพระบาง
, วัดเชียงทอง
, พระธาตุพูสี
, พิพิธภัณฑ์พระราชวังเจ้าฟ้ามหาชีวิต
ลาวใต้
: หลี่ผี
, คอนพะเพ็ง
, ปราสาทวัดพู
|
| เขมร
: |
นครวัด
, นครธม
, บายน
, บันทายสรี
, ตาพรหม
, โตนเลสาป
, บันทายสำเหร่
|
| พม่า
: |
เชียงตุง
, ชเวดากอง
, หงสาวดี
, ย่างกุ้ง
, พุกาม
, มัณฑะเลย์
, อมรปุระ
, สกายน์
, เจดีย์มิงกุน
|
| จีน
: |
สิบสองปันนา
, เชียงรุ้ง
, กาหลั่นป้า
, คุนหมิง
, แชงกรีลา
, ต้าลี่
, ลี่เจียง
, จงเตี้ยน
, เต๋อชิง
, ธารน้ำแข็งหมิงหย่ง
, จิ่วจ้ายโกว
, จิ่วไจ้โกว
, หวงหลง
, จิ่วจ้ายพาราไดซ์
, จิ่วไจ้พาราไดซ์
, จิ่วจ้ายเทียนถาน
, ศูนย์อนุรักษ์หมีแพนด้า
, วัดเป่าเอิน |
| เวียดนาม
: |
เวียดนามเหนือ
: ฮานอย
, ฮาลอง
, ฮาลองบก
, นิงห์บิงห์
, หุ่นกระบอกน้ำ
, ทะเลสาบคืนดาบ
, ฮวาลือ
เวียดนามกลาง : ฮอยอัน
, เว้
, ดานัง
, เทียนหมุ
, ไคห์ดิ่ง
, สุสานจักรพรรดิไคห์ดิ่ง
, วัดฟุกเกี๋ยน
|
เทศกาลงานประเพณี
: ผีตาโขน
, ยี่เป็ง
, งานพืชสวนโลก
, งานราชพฤกษ์
|
| ข้อมูลที่น่าสนใจ
: นครวัด , เขมร
, กระบี่ , คาราวาน |
รวมข้อมูล
โรงแรม - รีสอร์ท ทั่วไทย |
|
เว็บไซท์เพื่อนบ้าน : Thairoomrate
, TourThai , TripAngkor
, Natureclub
, beach Phang-Nga
, KrabiSea |
EZyTrip
: 580 หมู่บ้านเสนาวิลล่า 84 ถนนนวมินทร์ คลองจั่น บางกะปิ กรุงเทพฯ
10240 Tel. : 0-2733-3770-1, 0-2733-0693
Fax.
: 0-2733-7225 Mobile : 08-9038-7788,
08-6335-0983 E-mail : Webmaster@EZyTrip.com
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยวหมายเลข 11/4803
ใบอนุญาตประกอบพาณิชย์อิเล็คทรอนิคส์หมายเลข 0108314712651
|
|
